ทำไมฝนตก–น้ำท่วม ส่งผลต่อการผลิตอิฐแดง? ราคามีโอกาสขึ้นไหม? และควรสั่งล่วงหน้ากี่วัน? 

ในช่วงหน้าฝนหรือช่วงที่หลายพื้นที่มีน้ำท่วม หลายโครงการมักเริ่มประสบปัญหาเดียวกันคือ “อิฐส่งช้า”,  “อิฐขาดตลาด”, หรือ “ราคาอิฐแดงมีการปรับขึ้น” ซึ่งเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นเป็นประจำทุกปีในอุตสาหกรรมอิฐมอญ–อิฐแดงในไทย

• ทำไมสภาพอากาศถึงมีผลต่อการผลิตอิฐแดง?
• ความเสี่ยงเรื่องราคาขึ้นเกิดจากอะไร?
• โครงการควรสั่งล่วงหน้ากี่วันถึงจะไม่สะดุด?
• เคล็ดลับวางแผนสำหรับลูกค้าที่ต้องใช้ของเร่งด่วน

เหมาะสำหรับจัดซื้อบริษัทรับเหมาก่อสร้าง และลูกค้าที่ต้องการบริหารต้นทุนให้คงที่

1. ทำไมฝนตกถึงทำให้ “ผลิตอิฐแดงไม่ได้”?

การผลิตอิฐแดงแบบท้องถิ่นในไทยยังคงใช้กรรมวิธีดั้งเดิมหลายขั้นตอน ซึ่ง ทุกขั้นตอนล้วนได้รับผลกระทบจากฝนโดยตรง ได้แก่:

1) วัตถุดิบหลักคือดินเหนียวที่ต้อง “แห้ง” ก่อนขึ้นรูป

ดินที่มีความชื้นสูงเกินไปจะทำให้อิฐ

• ปั้นไม่ได้
• หดตัวผิดรูป
• แตกร้าวระหว่างขึ้นรูป
• คุณภาพไม่ตามมาตรฐาน
  เมื่อฝนตกหนักหลายวัน บ่อดินจะอุ้มน้ำจนดินเละ ทำงานไม่ได้ทันที

2) ขั้นตอนตากแดดจำเป็นมาก

อิฐดิบจะถูกนำไป “ผึ่งแดด” ก่อนเผา เพื่อให้ดินแห้งแบบธรรมชาติเมื่อฝนตก

– อิฐดิบโดนฝน = แตก, บิดงอ, ใช้ไม่ได้
– แดดน้อย = ต้องยืดเวลาตากอีก 2–5 วัน
– ปริมาณผลิตลดลงทันที

ซึ่งเป็นเฉพาะโรงงานที่ยังใช้กรรมวิธีผลิตแบบดั้งเดิมที่ต้องตากในที่โล่งแจ้ง

3) เตาเผาอิฐหยุดงานเมื่อฝนเข้าพื้นที่ เตาเผาหลายแห่งเป็นเตาแบบดั้งเดิมที่

• ต้องใช้แกลบหรือเศษไม้
• ต้องควบคุมความร้อนให้คงที่
  หากมีความชื้นสูงหรือมีฝนสาดเข้าเตา ความร้อนจะไม่สม่ำเสมอ ทำให้ไม่สุกทั่วก้อน คุณภาพไม่ได้มาตรฐาน จึงต้อง “พักเตา” ชั่วคราว

4) น้ำท่วม = ปิดโรงงานทันที

ในพื้นที่ที่ตั้งโรงอิฐ เช่น  อยุธยา, อ่างทอง, สิงห์บุรี, ราชบุรี มักเป็นพื้นที่ลุ่มน้ำ เมื่อเกิดน้ำท่วม

• รถเข้าออกไม่ได้
• วัตถุดิบขนเข้าบ่อไม่ได้
• โรงงานต้องหยุดหลายวันถึงหลายสัปดาห์

2. อิฐแดง “จะขึ้นราคาไหม” ในช่วงฝน? คำตอบคือ “มีโอกาสขึ้นสูง” เพราะ 4 ปัจจัยหลัก:

1. อุปทานลดลง แต่ความต้องการเท่าเดิม หน้าฝนโรงงานผลิตได้น้อยลง 30–60%
   แต่งานก่อสร้างยังเดินต่อปกติ อาจทำให้เกิด
   ➡ อิฐขาดตลาด
   ➡ ราคาจากหน้าเตาเริ่มขยับ

2. ค่าขนส่งปรับสูงขึ้นถนนลื่น/น้ำท่วมทำให้:

• ส่งช้าลง
• ต้องใช้เส้นทางอ้อม
• ต้นทุนรถเพิ่ม
  

3. ตารางเผาอิฐต้องยืดออก = ต้นทุนคงที่เพิ่ม

ผู้ผลิตต้องจ่ายค่าแรง ค่าเตา ค่าดูแล แต่ผลิตได้ลดลง ต้นทุนต่อก้อนจึงสูงขึ้น

4. ความเสี่ยงของสินค้าเสียเพิ่มขึ้น

อิฐดิบที่เสียเพราะโดนฝน = ต้นทุนสูญทันที โรงงานบางแห่งจึงปรับราคาเฉลี่ยขึ้นเพื่อชดเชยความเสียหาย

3. ลูกค้าควรสั่งล่วงหน้ากี่วันในช่วงฝน?

ตามพฤติกรรมของตลาดอิฐแดงในไทย (ข้อมูลจริงจาก ITDANG2009):

ช่วงปกติ 1–3 วันจัดส่งได้ทันที
ช่วงฝนตกหนัก / น้ำท่วม ช่วงนี้ควรสั่งล่วงหน้า 5–7 วัน เพื่อกันความเสี่ยงสินค้าไม่พอ
งานโครงการ / ใช้จำนวนมาก (300,000 ก้อนขึ้นไป) ควรวางแผนล่วงหน้า 7–14 วัน
เพื่อให้โรงงานสำรองการผลิตและจัดคิวรถได้ทัน

หากหน้างานต้องใช้ “ด่วนมาก” ITDANG2009 มีบริการจัดส่งภายใน 24 ชั่วโมง เฉพาะอิฐแดงรุ่นหลักที่มีสต็อก เช่น

• อิฐแดง 2 รู
• อิฐแดง 4 รู
• อิฐแดง 3 รู
• อิฐแดงตัน มอก.

4. เคล็ดลับวางแผนงานก่อสร้างในช่วงหน้าฝน (ลดความเสี่ยงล่าช้า)

1) เช็กสต็อกจากซัพพลายเออร์จริงก่อนปิดดีล เพราะบางร้านอาจไม่มีของทันที ต้องรอผลิตสินค้า

2) เลือกซัพพลายเออร์ที่มีหลายแหล่งผลิต ซึ่งอิฐแดง2009 เป็นผู้รวบรวม คัดสรรผู้ผลิตจากทั่วประเทศ

3) มีแพลนสั่งซื้อล่วงหน้า ให้การส่งต่อเนื่อง หน้างานไม่สะดุด

4) ใช้ซัพพลายเออร์ที่มี ISO9001:2015 เพื่อให้ได้ระบบจัดส่ง–บันทึกข้อมูลที่ตรวจสอบได้ ลดความเสี่ยงส่งไม่ครบ หรือส่งผิดสเปก

5) ติดตามข่าวสารจาก ITDANG2009 ทุกช่องทาง เพื่อให้โครงการไม่สะดุดในช่วงหน้าฝน  ควรสั่งจองล่วงหน้า และหากต้องใช้ “ปริมาณมาก” ควรวางแผนร่วมกับทีมอิฐแดง2009